18 marca 2026 roku Aula Roberta Schumana na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie stała się centrum interdyscyplinarnej debaty nad przyszłością relacji człowieka z naturą. Wydarzenie, organizowane we współpracy przez dwa wydziały UKSW i Stowarzyszenie Doktorantów UKSW, zgromadziło wybitnych przedstawicieli świata nauki, prawa, biologii oraz etyki, stwarzając przestrzeń do refleksji nad nadaniem przyrodzie autonomicznego statusu prawnego.
Rada Naukowa Konferencji:
prof. dr hab. Marek Michalski (Wydział Prawa i Administracji UKSW)
dr hab. Jerzy Romanowski prof. ucz. (Wydział Biologii i Nauk o Środowisku UKSW)
prof. dr hab. Krzysztof Turlejski (Wydział Biologii i Nauk o Środowisku UKSW)
Komitet Organizacyjny:
mgr Michał Winczek – koordynator wydarzenia.
dr hab. Małgorzata Wszelaka – Rylik prof. ucz.
dr Beata Zbarachewicz
dr hab. Renata Kamińska, prof. ucz.
Patronaty:
Doktoranckie Forum Uniwersytetów Polskich
Warszawskie Forum Doktorantów
Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UKSW, Dyrektor Instytutu nauk prawnych WPiA, Dziekan Wydziału Biologii i Nauk o Środowisku UKSW
Patronat studencki:
Wydziałowa Rada Studentów WBNS, Wydziałowa Rada Studentów WPiA
Komitet Organizacyjny Studentów i Doktorantów
mgr Łukasz Sitkowski
mgr Mateusz Kazanowski
mgr Marcin Weselak
mgr Mateusz Mączyński
Julia Rylik
Alicja Hołosyniuk
Kamila Niedzielska
Aleksandra Salwicka
Dominika Żyzińska
Merytoryczne filary wydarzenia
Uroczystego otwarcia konferencji dokonał ks. dr hab. prof. ucz. Ryszard Sadowski, prorektor UKSW, który życząc interesujących dyskusji przestrzegał uczestników przed wpadaniem w zbytni antropocentryzm w przypisywaniu zwierzętom cech ludzkich i zbytni animalizm w przypisywaniu ludziom cech zwierzęcych. Program konferencji został podzielony na dwa kluczowe bloki tematyczne, które pozwoliły na kompleksowe spojrzenie na status istot żywych i ekosystemów:
Pierwszy z nich, poświęcony statusowi prawnemu zwierząt, otworzył dr hab. Cezary Błaszczyk z Uniwersytetu Warszawskiego wykładem inauguracyjnym dotyczącym relacji między prawami przyrody a prawami zwierząt. Perspektywę tę uzupełnił dr Andrzej Kruszewicz, dyrektor warszawskiego ZOO, który w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę na problem hipokryzji w codziennych relacjach człowieka ze światem zwierzęcym. Całość tego modułu zwieńczył moderowany przez dr hab. Renatę Kamińską (Wydział Prawa i Administracji UKSW) panel dyskusyjny z udziałem ekspertów, podczas którego analizowano granice podmiotowości zwierząt oraz praktyczne skutki planowanych zmian legislacyjnych.
Drugi filar merytoryczny skoncentrował się na podmiotowości samej przyrody. Profesor Marek Michalski z UKSW wprowadził słuchaczy w zaawansowane koncepcje praw natury, przywołując wizję „Septième Citè” oraz wskazując na globalne przykłady nadawania statusu prawnego rzekom czy lasom. Rozważania te były kontynuowane podczas moderowanej przez dr hab. Jerzego Romanowskiego (Wydział Biologii i Nauk o Środowisku UKSW) debaty eksperckiej zatytułowanej „W kierunku samodzielności ekosystemów życia”.
Wydarzenie zgromadziło szerokie grono wybitnych ekspertów, reprezentujących kluczowe ośrodki naukowe oraz instytucje państwowe. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in. prof. dr hab. Krzysztof Turlejski z Wydziału Biologii i Nauk o Środowisku UKSW. Głos w dyskusji zabrali także dr hab. Justyna Tymieniecka-Suchanek z Uniwersytetu Śląskiego, specjalizująca się w literaturoznawstwie w kontekście relacji z naturą, oraz dr Paweł Sosnowski z Wydziału Prawa i Administracji UKSW. Obecność tak zróżnicowanego grona prelegentów pozwoliła na wielowymiarową analizę omawianych problemów.
Interdyscyplinarny charakter konferencji podkreślił udział praktyków i badaczy z różnych dziedzin. W panelach eksperckich wystąpili m.in. dr inż. Rafał Maciaszek ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, zajmujący się ochroną zwierząt, oraz mgr Małgorzata Kuczera, legislator w Kancelarii Prezydenta RP i członkini Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Merytoryczne wsparcie zapewnili również dr n. med. Magdalena Szweda, pełniąca funkcję biegłego sądowego w zakresie medycyny weterynaryjnej i behawioryzmu, a także profesor dr hab. Jerzy Solon z Instytutu Geografii i Przestrzennego zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, który przybliżył aspekty znaczenia badania i ochrony krajobrazów.
Popołudniowa część wydarzenia skupiła się na głosie młodego pokolenia badaczy podczas sesji referatowej studentów i doktorantów. Wykłady wprowadzające do sesji wygłosili dr n. med. Magdalena Szweda, prof. dr hab. Jerzy Solon oraz ks. prof. dr hab. Andrzej Najda. W tej części konferencji młodzi naukowcy z różnych ośrodków akademickich w Polsce prezentowali 14 referatów, poddając je ocenie komitetu naukowego pod kątem merytorycznym oraz innowacyjności. Tematyka wystąpień była niezwykle zróżnicowana – od analizy ochrony zwierząt w konfliktach zbrojnych, przez kwestie ferm futrzarskich, aż po status prawny rzeki Odry i skuteczność penalizacji przestępstw przeciwko zwierzętom..
Ostatnim punktem konferencji było ogłoszenie wyników konkursu na najlepsze wystąpienia. Decyzją komitetu naukowego pierwsze miejsce za referat zdobyli mgr Mateusz Kazanowski i Pani Paulina Kaniuk, którzy w swoim wystąpieniu podjęli dyskusję nad zasadnością zwiększania kar za przestępstwa przeciwko zwierzętom. Wyjątkowy poziom prezentacji potwierdziły również przyznane wyróżnienia, które trafiły do Pani Sabiny Janeczko za analizę przepisów zootechnicznych w kontekście dobrostanu oraz do Pani Anny Stawińskiej za referat dotyczący ekonomicznych i prawnych fundamentów ochrony środowiska w prawie przyszłości. Równolegle doceniono wkład uczestników sesji posterowej, gdzie za najlepszą pracę uznano poster Pani Weroniki Marchlewskiej poświęcony inteligencji zwierząt jako argumentowi w debacie o ich statusie prawnym.
Podczas konferencji Studenci z Wolontariatu Studenckiego Ochrony praw zwierząt prowadzili zbiórkę karmy dla kotów żyjących przy kampusie Wóycickiego i dla zwierząt ze schroniska.
Podsumowanie
Konferencja zakończyła się uroczystym wręczeniem nagród oraz podziękowaniem dla partnerów i patronów wydarzenia. Spotkanie pokazało, że debata nad zmianą relacji człowieka z naturą – od podejścia opartego na ochronie ku modelowi podmiotowości i uprawnień – staje się fundamentem nowoczesnego systemu prawnego. Przewidziano wydanie materiałów pokonferencyjnych w formie książki opatrzonej numerem ISBN, zawierającej abstrakty referatów sesji studencko-doktoranckiej oraz komentarze ekspertów w formie esejów. Przewidziano wydanie materiałów pokonferencyjnych w formie książki opatrzonej numerem ISBN, zawierającej abstrakty referatów sesji studencko-doktoranckiej oraz komentarze ekspertów w formie esejów.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za inspirujące dyskusje i zapraszamy na kolejną edycję- już jesienią 2026 roku!
Galeria
20 marca 2026
