Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego

Szanowni Państwo,

Koło Naukowe Prawa Karnego Materialnego UKSW ma zaszczyt zaprosić na IX Ogólnopolską Konferencję Naukową z cyklu Filozoficzne aspekty prawa karnego – „Czynnik psychiczny jako element podstawy kryminalizacji oraz podstawy przypisania czynu zabronionego”, która odbędzie się w formie stacjonarnej 24 kwietnia 2026 roku od godziny 9:00 w Auli Schumana w bud. 21 (Auditorium Maximum) Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie – Kampus przy ul. Wóycickiego 1/3.

 Celem Konferencji jest kontynuacja interdyscyplinarnej debaty nad filozoficznymi i aksjologicznymi fundamentami prawa karnego, ze szczególnym uwzględnieniem roli czynnika psychicznego w procesie kształtowania norm karnych oraz w analizie odpowiedzialności jednostki za czyn zabroniony.

W ramach obrad planowane jest podjęcie dyskusji nad m.in. następującymi zagadnieniami:

• znaczenie i granice elementu psychicznego w podstawie kryminalizacji,
• świadomość i wola jako elementy przypisania czynu zabronionego,
• psychologiczne i filozoficzne aspekty winy i odpowiedzialności,
• różnice między elementem subiektywnym a obiektywnym w prawie karnym,
• wpływ nowoczesnych badań nad świadomością i wolą na teorię przestępstwa,
• znaczenie zaburzeń psychicznych i ograniczeń poznawczych w przypisaniu winy,
• nieumyślność jako postać strony podmiotowej typu czynu zabronionego i jej znaczenie dla przypisania odpowiedzialności,
• zróżnicowanie wysokości ustawowego zagrożenia w zależności od formy umyślności – granice i aksjologiczne podstawy takiego zróżnicowania,
• problem ustalenia świadomości bezprawności zachowania i wpływu takiego ustalenia na przypisanie zamiaru,
• granica pomiędzy zamiarem bezpośrednim a zamiarem wynikowym,
• granica pomiędzy zamiarem wynikowym a świadomą nieumyślnością,
• problem prawidłowej rekonstrukcji poszczególnych poglądów autorów na zamiar wynikowy,
• perspektywa filozofii umysłu oraz etyki w analizie czynnika psychicznego w prawie karnym.

Konferencja, zgodnie z tradycją cyklu, stanowi przestrzeń do wymiany poglądów między studentami, doktorantami, naukowcami oraz praktykami prawa zainteresowanymi teoretycznym i filozoficznym wymiarem odpowiedzialności karnej.

Cykliczna Ogólnopolska Konferencja Naukowa Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego, organizowana od 2017 r. przez Koło Naukowe Prawa Karnego Materialnego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, stanowi forum wymiany poglądów naukowych, które łączy refleksję prawniczą, filozoficzną i dogmatyczną w obszarze prawa karnego. Każda z dotychczasowych edycji podejmowała zagadnienia przekrojowe, dotyczące relacji między aksjologią, filozofią i konstrukcjami dogmatycznymi prawa karnego.

Konferencja doczekała się już VIII edycji:

• I edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego” odbyła się w dniu 15 listopada 2017 roku.
• II edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Wielkie nazwiska w nauce filozofii i prawa karnego w XX i XXI wieku” odbyła się w dniu 14 listopada 2018 roku.
• III edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Nowe rozwiązania legislacyjne w świetle teorii i filozofii prawa karnego” odbyła się w dniu 11 grudnia 2019 roku.
• IV edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Społeczna szkodliwość przestępcy a społeczna szkodliwość czynu. Gwarancyjna funkcja prawa karnego materialnego i wykonawczego” odbyła się w dniu 9 kwietnia 2021 roku.
• V edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Kara a godność człowieka. Od starożytności do współczesności” odbyła się w dniu 23 kwietnia 2021 roku.
• VI edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Struktura przestępstwa w ujęciu polskiej i zagranicznej teorii prawa karnego – podobieństwa i różnice” odbyła się w dniu 18 listopada 2022 roku.
• VII edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Zgoda dysponenta dobrem jako wysłowione i niewysłowione znamię typu czynu zabronionego” odbyła się w dniu 26 kwietnia 2024 roku.
• VIII edycja Ogólnopolska Konferencja Naukowa w ramach cyklu Filozoficzne Aspekty Prawa Karnego: „Sprawstwo i jego brak w prawie karnym” odbyła się w dniu 9 maja 2025 roku.

Dziewiąta edycja konferencji poświęcona zostanie czynnikowi psychicznemu jako elementowi podstawy kryminalizacji oraz podstawy przypisania czynu zabronionego. Tematyka ta ma szczególne znaczenie zarówno z punktu widzenia teorii przestępstwa, jak i aksjologicznych fundamentów odpowiedzialności karnej. Współczesne prawo karne, operujące pojęciami winy, zamiaru, nieumyślności czy świadomości bezprawności, wymaga pogłębionej analizy filozoficznej i dogmatycznej, która umożliwia zrozumienie granic odpowiedzialności jednostki oraz racjonalności reakcji karnej.

Konferencja ma na celu zainicjowanie dyskusji nad strukturą i znaczeniem czynnika psychicznego w procesie przypisania odpowiedzialności, zarówno w kontekście teorii kryminalizacji, jak i przypisania skutku oraz zamiaru. Planowana jest analiza zróżnicowania form umyślności, ich konsekwencji normatywnych oraz filozoficznego uzasadnienia dla różnic w ustawowych zagrożeniach karnych. Szczególny nacisk zostanie położony na problematykę ustalenia świadomości bezprawności zachowania, granic pomiędzy poszczególnymi formami umyślności oraz rolę czynnika psychicznego w strukturze czynu zabronionego.

Zasadniczym walorem naukowym konferencji jest jej interdyscyplinarny charakter – łączący dogmatykę prawa karnego, filozofię prawa, psychologię prawniczą i teorię moralności. Wydarzenie umożliwi wymianę doświadczeń między przedstawicielami różnych ośrodków akademickich oraz stworzy przestrzeń dla młodych badaczy, w tym doktorantów i studentów, do prezentacji własnych koncepcji badawczych.

Panel I – Czynnik psychiczny w strukturze czynu zabronionego

Panel poświęcony będzie analizie czynnika psychicznego jako elementu strony podmiotowej czynu zabronionego. Dyskusja obejmie problem definicji i funkcji zamiaru, nieumyślności oraz świadomości skutku, a także znaczenie tych elementów dla przypisania odpowiedzialności. Uczestnicy podejmą próbę rekonstrukcji relacji pomiędzy świadomością, wolą a oceną prawną zachowania.

Panel II – Umyślność i nieumyślność – granice oraz aksjologiczne uzasadnienie zróżnicowania

Celem panelu będzie analiza dogmatycznych i filozoficznych podstaw różnicowania form umyślności oraz nieumyślności. Dyskusja obejmie m.in. zróżnicowanie ustawowego zagrożenia karnego w zależności od formy umyślności, uzasadnienie takiego zróżnicowania z perspektywy sprawiedliwości i proporcjonalności, a także znaczenie winy w kontekście oceny postaci strony podmiotowej typu czynu zabronionego.

Panel III – Granice zamiaru: od bezpośredniego do wynikowego i dalej

Panel skoncentruje się na problemie ustalenia granicy pomiędzy zamiarem bezpośrednim a wynikowym, a także między zamiarem wynikowym a świadomą nieumyślnością. Dyskusja obejmie analizę poglądów klasycznych i współczesnych autorów dotyczących zamiaru wynikowego, problem metod rekonstrukcji tych stanowisk oraz ich znaczenie dla kwalifikacji prawnej czynu i wymiaru kary.

Panel IV – Świadomość bezprawności i jej znaczenie dla przypisania zamiaru

Panel poświęcony zostanie analizie pojęcia świadomości bezprawności, jej granic oraz wpływu na przypisanie zamiaru sprawcy. Uczestnicy podejmą próbę odpowiedzi na pytanie, czy i w jakim zakresie brak świadomości bezprawności może wyłączać lub ograniczać umyślność oraz jakie znaczenie ma to rozróżnienie dla praktyki sądowej. Dyskusja zostanie osadzona w kontekście filozofii prawa, teorii winy oraz koncepcji błędu co do prawa.

Zachęcamy do opublikowania referatu w formie artykułu naukowego. W ramach współpracy z czasopismem Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, sectio G (Ius) organizatorzy przewidują publikację 8-10 najlepszych artykułów.

Czynny udział w Konferencji jest bezpłatny i certyfikowany. Osoby zainteresowane czynnym uczestnictwem prosimy o wypełnienie formularza pod linkiem:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4FVEpttuiU_Uy5AoQyYI1vjNC5tXTZ_5QdQjwCKKbXaeVdQ/viewform

Abstrakt zawierający główne tezy powinien liczyć max. 500 wyrazów. Tak przygotowany abstrakt należy przesłać w formie dokumentu .docx za pośrednictwem powyższego formularza zgłoszeniowego. Czas przewidziany na każde wystąpienie to 15 minut. 

 Zgłoszenia abstraktów przyjmujemy do 10 kwietnia 2026 roku do godziny 23:59.
Zastrzegamy sobie prawo do selekcji abstraktów.

Informacja o zakwalifikowaniu wystąpienia na Konferencję zostanie przesłana na adres mailowy wskazany w formularzu zgłoszeniowym do 15 kwietnia 2026 r.

Uczestnictwo czynne i bierne są bezpłatne. Uczestnictwo bierne nie wymaga uprzedniego zgłoszenia.

Zachęcamy do zapoznania się z regulaminem Konferencji:
https://docs.google.com/document/d/1PKqzoZkeBioXpEnD1fySdE7bGLff9qtm/edit

W razie pytań, pozostajemy do dyspozycji i zapraszamy do kontaktu.
Adres e-mail: uksw.knpkm@gmail.com

Zarząd Koła Naukowego Prawa Karnego Materialnego UKSW